Gdy wszyscy wiedzą, że coś jest niemożliwe, 
przychodzi ktoś, kto o tym nie wie, i to robi.

Sie212014
PDFDrukujEmail
Administrator

Wyniki badania outsourcingu w polskich firmach

Z dwustu rozmów, przeprowadzonych z przedstawicielami sektora przemysłowego i usługowego, wynika jednoznacznie, że outsourcing jest wykorzystywany w Polsce przede wszystkim do prostych funkcji biznesowych. Do rzadkości należy outsourcowanie bardziej skomplikowanych procesów. Jednocześnie wydatki na outsourcing mają w najbliższych latach wzrosnąć.

Wyniki badania są jednoznaczne – outsourcing to narzędzie powszechnie stosowane przez przedsiębiorstwa działające w Polsce. Wśród przebadanych przedsiębiorstw aż 93% respondentów potwierdziło, że stosuje outsourcing w swoim biznesie, a co pięćdziesiąta planuje skorzystać z outsourcingu w przyszłości. Tylko co dwudziesta organizacja zadeklarowała, że nie wykorzystuje i nie planuje podejmować żadnych działań outsourcingowych. Takie odpowiedzi pokazują, że polski biznes bardzo świadomie korzysta z możliwości, jakie oferuje im outsourcing oraz potrafi aktywnie je wykorzystać. Przede wszystkim w przypadku usług związanych ze szkoleniami, transportem i usługami czystości. Około jedna trzecia przebadanych firm stosuje outsourcing IT oraz dystrybucji i logistyki, a w nieco mniejszym zakresie w przypadku marketingu, sprzedaży i działalności badawczo-rozwojowej. Jedna piąta przedsiębiorstw korzysta z outsourcing w odniesieniu do usług pozyskania odzieży roboczej i urządzeń higieny, a zaskakująco niewielkie okazało się wykorzystanie outsourcingu centrów obsługi klienta, czyli m.in. call center. Jedna trzecia przebadanych firm wskazała, że oprócz wymienionych w ankiecie obszarów outsourcingu zamierza go wdrożyć także do innych procesów lub funkcji zachodzących w przedsiębiorstwie. Najczęściej wymieniano takie obszary, jak rozliczanie ochrony środowiska, przeprowadzanie sprawozdań, zatrudnianie stażystów i pracowników tymczasowych, zarządzanie flotą, ochrona mienia, usługi firm budowlanych, doradztwo finansowe, usługi prawne, utrzymanie terenów zielonych, procesy produkcyjne czy obsługa sprzętu ciężkiego.

Wszystko to wskazuje jednoznacznie, że polskie firmy w większości przypadków outsourcują typowe procesy pomocnicze i nie wykorzystują wszystkich możliwości oferowanych przez strategie outsourcingowe. Taka koncentracja na outsourcingu funkcji wspierających działalność biznesową oznacza, że firmy działające w Polsce są w dalszym ciągu we wczesnym etapie dojrzałości outsourcingowej.

A jednak nie tylko koszty

Koszty, a dokładniej dążenie do ich redukcji i kontroli, pozostają niezmiennie najważniejszym powodem, dla którego podejmowane są decyzje o outsourcingu. Za bardzo ważny powód wydzielenia procesów poza organizację uznało je aż 79% przebadanych przedsiębiorstw. Większość, czyli ponad 60% przebadanych przedsiębiorstw zaznaczyła, że uzyskiwany zakres oszczędności znajdował się w przedziale od 0 do 10%, a w prawie co 6. firmie outsourcing porównywalny jest kosztowo do procesów wykonywanych w ramach organizacji. Jednocześnie w takiej samej liczbie firm przyczynił się do redukcji kosztów na poziomie od 10 do 30%. Bardzo wysoki poziom ograniczania kosztów, znajdujący się w przedziale od 30 do 50%, wskazało zaledwie 1,5% ankietowanych. Jedynie w co 30. firmie wydzielenie procesów do zewnętrznego dostawcy okazało się droższe od ich realizacji wewnętrznej.

Co ważne, koszty nie są dla polskich przedsiębiorstw jedynym argumentem przemawiającym za zleceniem procesów czy funkcji poza organizację. Aż 64% firm zadeklarowało, że decyduje się na outsourcing w celu skoncentrowania się na podstawowej działalności. Ponad połowa respondentów uznała, że motywem podejmowania outsourcingu jest poszukiwanie umiejętności i zasobów niedostępnych w ich firmie, a prawie jedna trzecia uważa, że outsourcing pozwala ograniczyć ryzyko prowadzonej działalności dzięki częściowemu przerzuceniu go na dostawcę usług.

Okazuje się więc, że poza redukcją kosztów przedsiębiorstwa są coraz bardziej świadome także innych korzyści z wdrożenia outsourcingu. Wzrost przekonania o tym, że outsourcing jako strategia może przyczynić się do podniesienia efektywności, a w konsekwencji do rozwoju przedsiębiorstwa, ukazuje ewolucję, jaką przeszedł outsourcing odkąd zaczął być wykorzystywany przez przedsiębiorstwa.

Badanie wykazało, że połowa przedsiębiorstw oszacowała udział outsourcingu w wydatkach operacyjnych przedsiębiorstw na poziomie do 10%, niewiele mniej, bo 46% ankietowanych wskazało, że udział ten jest wyższy i plasuje się w przedziale od 10-20%, a zaledwie 3,5% organizacji stwierdziło, że przekracza jedną piątą wydatków operacyjnych firmy. Co bardzo obiecujące, większość respondentów stwierdziła, że wydatki ponoszone przez ich organizację na outsourcing będą w najbliższych dwóch latach bez zmian lub wzrosną i tylko co 66. firma planuje ograniczenie wydatków na ten cel.

Jeszcze więcej o motywach

Za podstawową korzyść wynikającą z wdrożenia outsourcingu badane firmy uznały możliwość skupienia się na podstawowej działalności zarobkowej, czyli na kluczowych kompetencjach posiadanych przez organizację. Bardzo istotne jest dla nich także usprawnienie działalności przedsiębiorstwa, lepsza wydajność oraz efektywność bez ponoszenia nakładów na inwestycje we własnym zakresie. Interesujący jest fakt, że zdaniem 84% respondentów outsourcing przyczynił się do podniesienia jakości usług i porównywalna liczba ankieterów opowiedziała się za podniesieniem ich zyskowności. Ankietowane przedsiębiorstwa w zdecydowanej większości podkreśliły również fakt, że outsourcing umożliwia dostęp do specjalistycznej wiedzy oraz zdobycie nowych umiejętności.

Co ciekawe, wykazywane przez przedsiębiorstwa korzyści z wdrożenia outsourcingu w znacznym stopniu różniły się od motywów podejmowania decyzji o wydzieleniu procesów lub funkcji biznesowych poza organizację. O ile wśród motywów dominował czynnik redukcji kosztów i zmniejszenia ryzyka prowadzonej działalności, to w przypadku korzyści wykazywano przede wszystkim pozytywny wpływ outsourcingu na funkcjonowanie organizacji poprzez koncentrację na podstawowej działalności, podniesienie jej elastyczności, wydajności i efektywności działania. Wynika to z wielu czynników. Przede wszystkim z faktu, że outsourcing wymusza na przedsiębiorstwach podejmowanie działań w celu usystematyzowania i opisania procesów biznesowych, co ma znaczący wpływ na poprawę funkcjonowania przedsiębiorstwa. Takie praktyczne stosowanie outsourcingu przez firmy powoduje, że zaczyna on być zupełnie inaczej postrzegany. Na zjawisko to wskazywali w swych badaniach A.Y. Lewin i V. Couto, którzy zaobserwowali, że firmy, które mają do czynienia z outsourcingiem, w większym stopniem doceniają jego strategiczne znaczenie[1].

Bariery rozwoju

Co bardzo istotne, badanie wykazało, że koszty mają newralgiczne znaczenie w outsourcingu także z innego powodu. Okazują się podstawową barierą rozwoju outsourcingu jako istotne ograniczenie dla możliwości wdrożenia tego narzędzia. Firmy obawiają się także narażenia na szereg innych zagrożeń, w szczególności związanych z ewentualną niewypłacalnością lub upadłością dostawcy usług. Ryzyko powiązane z brakiem kontroli oraz koniecznością nadzorowania dostawcy, które wskazało 62% przedsiębiorstw, wynika z faktu przekazania dostawcy usług outsourcingowych wszystkich czynności związanych z funkcjonowaniem danego procesu w organizacji. Z jednej strony jest to zjawisko pozytywne, gdyż pozwala ograniczyć działalność przedsiębiorstwa do jego kluczowych funkcji, z drugiej jednak strony powoduje, że przedsiębiorstwo nie ma wpływu na przebieg tego procesu oraz na osoby, które go realizują. Czynnik ten staje się jeszcze bardziej istotny, gdy procesy, będące przedmiotem outsourcingu, mają strategiczne znaczenie dla funkcjonowania organizacji. Odmienna kultura biznesowa jest czynnikiem, który w znacznym stopniu utrudnia efektywne wykorzystanie outsourcingu i stanowi barierę dla jego rozwoju. Kwestia ta została wskazana jako istotne utrudnienie w korzystaniu z tego narzędzia przez ponad 61% ankietowanych przedsiębiorstw. Za istotne ograniczenie w wykorzystaniu outsourcingu uznają też obniżenie jakości usług. Może ono wystąpić w wyniku niezgodności usług oferowanych przez dostawcę z normami przedsiębiorstwa oraz w wyniku niewłaściwego systemu kontroli u dostawcy. Praktyka pokazuje jednak, że spadek jakości usług najczęściej występuje jedynie w momencie przeniesienia danej usługi do dostawcy outsourcingowego. Wynika to z faktu, że dostawca musi dopiero wdrożyć funkcje outsourcowane od klienta u siebie i nabyć doświadczenie w ich wykonywaniu, z uwzględnieniem specyfiki i kultury korporacyjnej klienta. Ten ostatni czynnik, związany z różnicami w kulturach korporacyjnych, jest jednak postrzegany jako mniej istotny. Nie bez znaczenia okazują się także dla polskich przedsiębiorstw ograniczenia wynikające z regulacji prawnych, brak dostawców usług czy ryzyko związane z ewentualnymi problemami technologicznymi lub finansowymi po stronie kontrahenta.

Źródła wiedzy o outsourcingu

Choć co trzeci ankietowany stwierdził, że informacje na temat strategii outsourcingowych pozyskuje z prasy branżowej, zdecydowanie częściej źródłem informacji okazuje się internet. Interesujące są dla nich przede wszystkim nowości i tendencje w outsourcingu. Respondenci cenią sobie także wiedzę pozyskiwaną od partnerów biznesowych, znajomych i w ramach benchmarkingu.

O ile w zdecydowanej większości firm decyzję o przekazaniu procesu w outsourcing podejmuje prezes zarządu, rozwiązania tego typu sugerowane są także przez kierowników działów, dyrektorów finansowych lub dyrektorów administracyjnych i zaopatrzenia. Co nie powinno dziwić, znacznie rzadziej działania tego typu inicjowane są przez dyrektorów zarządzających działem, który ma być podmiotem outsourcingu, a ostateczny decydent nie jest z reguły osobą, która podsuwa określone rozwiązanie dotyczące wydzielenia procesu biznesowego do zewnętrznego podmiotu.

Strategie na marginesie

Z przeprowadzonego badania wynika jednoznacznie, że rola outsourcingu w organizacji w decydującym stopniu determinuje charakter stosunków klienta z dostawcą usług. Im bardziej strategiczne znaczenie ma outsourcing danego procesu, tym bliższe i strategiczne będą relacje obu podmiotów. Takie wnioski wynikają przede wszystkim z odpowiedzi na pytanie: kim są dla klienta dostawcy outsourcingu. Dla większości przedsiębiorstw (63,5%) charakter relacji z dostawcami jest uzależniony od charakteru procesu, który jest wydzielony. Zaledwie jedna czwarta przebadanych przedsiębiorstw stwierdziła, że dostawcy outsourcingowi są niezależnymi dostawcami, których łatwo zastąpić. Najczęściej dzieje się tak w momencie, gdy outsourcing dotyczy typowych, najczęściej wydzielanych, stosunkowo prostych funkcji, takich jak np. ochrona mienia czy też usługi czystości. Prawie jedna piąta ankietowanych określiła swoje relacje z partnerem outsourcingowym jako strategiczne. Dzieje się tak w momencie, gdy procesy podlegające outsourcingowi dotyczą np. działalności badawczo-rozwojowej, IT, sprzedaży, finansów, sprzedaży lub marketingu. Dla większości przebadanych organizacji outsourcing ma jednak znaczenie taktyczne (pozwala obniżyć koszty lub pozyskać nowe zasoby) oraz transakcyjne (wnikające z bieżących potrzeb organizacji). Zaledwie co dziewiąty ankietowany zadeklarował, że outsourcing jest narzędziem o znaczeniu strategicznym, które jest wykorzystywane do reorganizacji procesów biznesowych, co dowodzi, że większość przedsiębiorstw w Polsce korzysta z outsourcingu w stosunkowo ograniczonym zakresie. O ile więc obserwowana jest ewolucja znaczenia outsourcingu w polskich firmach w kierunku bardziej strategicznego znaczenia, o tyle wciąż większość polskich przedsiębiorstw jest na początku tej ewolucji (patrz: Schemat – Outsourcing w strategiach polskich firm) i właśnie dlatego potencjał rynku outsourcingu w Polsce jest wciąż nie do końca wykorzystany. Przejście do kolejnych faz jego rozwoju uwarunkowane jest od rozwoju rynku w ogóle.

Mariusz-Jan Radło i Dorota Anna Ciesielska


Dziesięć głównych wniosków z badania: „Dojrzałość outsourcingowa polskich przedsiębiorstw”:

1. Outsourcing jest zjawiskiem powszechnym – z różnych form outsourcingu korzysta 93% średnich i dużych firm.

2. Polskie firmy outsourcują przede wszystkim mniej skomplikowane procesy: szkolenia, transport i usługi czystości, a w dalszej kolejności IT, dystrybucję i logistykę, marketing, sprzedaż czy działalność badawczo-rozwojową.

3. Redukcja kosztów jest najważniejszym motywem outsourcingu –istotne są także takie czynniki, jak koncentrowanie się na podstawowej działalności oraz poszukiwanie zewnętrznych umiejętności i zasobów.

4. Outsourcing w przypadku prawie 80% przedsiębiorstw przyczynia się do redukcji kosztów –faktyczne oszczędności wynikające z outsourcingu w większości firm nie przekraczają jednej dziesiątej.

5. Większość firm planuje w najbliższych dwóch latach wzrost wydatków na outsourcing, choć45% zadeklarowała, że wydatki pozostaną bez zmian.

6. Pozytywny wpływ na funkcjonowanie organizacji to dla polskich przedsiębiorstw główna korzyść z outsourcingu–pozwala przede wszystkimskupić się na kluczowych kompetencjach organizacji, usprawnieniu działalności przedsiębiorstwa czy lepszej wydajności.

7. Główną barierą dla rozwoju outsourcingu są wszystkie koszty wdrożenia –w dalszej kolejnościryzyko związane z outsourcingiem, regulacje prawne i brak dostawców.

8. Internet jest głównym źródłem wiedzy o outsourcingu – kolejne źródło to partnerzy biznesowi, działania benchmarkingowe i znajomi oraz prasa branżowa.

9. Decyzje o outsourcingu podejmowane są na najwyższym szczeblu polskich przedsiębiorstw – w 95% przypadków podejmuje je prezes zarządu, w dalszej kolejności dyrektor finansowy, rolę inicjatora rzadko odgrywają dyrektorzy zarządzający działem, który ma być podmiotem outsourcingu.

10. Outsourcing jest wykorzystywany w dalszym ciągu w stosunkowo ograniczonym zakresie – dla większości organizacji ma on znaczenie operacyjne, choć widać tendencję w kierunku wzrostu jego znaczenia strategicznego.

 


[1] Lewin A.Y., Couto V. (2007) Next Generation Offshoring. The Globalization of Innovation, Offshoring Research Network, Duke University, Durham.

Poprawiony: Sty132011

Czytaj więcej

PL: Ta strona zapisuje w Twoim urządzeniu pliki tekstowe zwane ciasteczkami - ang. cookies. Wykorzystujemy je do poprawy funkcjonowania naszej strony, by umożliwić lepsze z niej korzystanie. Ciasteczka zawierają dane o preferencjach użytkowników odwiedzających naszą stronę. W każdej chwili możesz zablokować lub ograniczyć umieszczanie ciasteczek w Twoim urządzeniu zmieniając ustawienia przeglądarki internetowej. EN: We use cookies to improve our website and your experience when using it. Cookies are small text files which are saved on your computer. They contain information about preferences of users visiting our website. You can set your browsers to accept or reject all, or certain, cookies. To find out more about the cookies we use and how to delete them, see our privacy policy.

I accept cookies from this site.

EU Cookie Directive Module Information